H πρόταση-μελέτη του Χρήστου Μουρλά για την επίλυση του ακτοπλοϊκού προβλήματος της Λήμνου

0

Χ. ΜΟΥΡΛΑΣ

O αείμνηστος Χρήστος Μουρλάς, μηχανικός καραβιών και ιδιοκτήτης τεχνικής εταιρείας και εταιρείας συμβούλων σε θέματα ναυτιλίας, με καταγωγή από τα Τσιμάνδρια εκπόνησε το 2002 οικονομικοτεχνική προμελέτη σκοπιμότητος επενδύσεως αγοράς Ferry Boat για τη Λήμνο. «Υπάρχει φως ελπίδας για καλύτερη συγκοινωνία. Το νησί το χρειάζεται, οι Λημνιοί το θέλουν;», υπογράμμιζε ο Χ. Μουρλάς, παραθέτοντας τα στοιχεία και καλώντας σε σύμπνοια όλους τους Λημνιούς για την επίλυση των ακτοπλοϊκών προβλημάτων του τόπου.

————————————————————————————————————————————–

Περίληψη-Εισαγωγη της Μελέτης από το Γιώργο Χ. Μουρλά

Μετά από τόσα χρόνια υποσχέσεων από την Πολιτική Ηγεσία για λύση του ακτοπλοϊκού προβλήματος των νησιών του βορειοανατολικού Αιγαίου, μετά από δεκάδες κινητοποιήσεις, συγκεντρώσεις και παραστάσεις διαμαρτυρίας των κατοίκων της Λήμνου, ήρθε η ώρα για δράση ώστε το πρόβλημα αυτό να περάσει στο επόμενο στάδιο και μέσα από πρωτοβουλίες όπως αυτές των «Λημνιών εν Δράσει» να βγουν ξανά στην επιφάνεια σοβαρές προτάσεις – μελέτες όπως αυτή που εκπόνησε ο εκλιπών πατέρας μου Χρήστος Μουρλάς με σχεδόν πενήντα χρόνια εμπειρίας στο χώρο της επιβατικής ναυτιλίας.

Η ιστορία ξεκινά το μακρινό 1980 όταν φορείς του νησιού έκαναν μια πρώτη προσπάθεια για την δημιουργία εταιρείας λαϊκής βάσης (Ν.Ε.Λ.Κ.Α.Γ.Ε.) και την αγορά πλοίου το οποίο θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες του νησιού χωρίς να εξαρτάται από οικονομικά συμφέροντα ξένα προς το νησί.

Έχοντας μπροστά μου την “Προμελέτη Σκοπιμότητος Επενδύσεως” της εταιρείας συμβούλων στην οποία απευθύνθηκαν τότε, διαβάζω ότι αυτή ξεκινάει με την παρακάτω επισήμανση:

“Υποβάλλονται συνεχώς προς την κυβέρνηση υπομνήματα αρμοδίων φορέων του νησιού που, μεταξύ άλλων, αναφέρονται στην ακτοπλοϊκή σύνδεση της Λήμνου με σύγχρονα οχηματαγωγά με Πειραιά και Θεσσαλονίκη, πράγμα που μόνο εν μέρει επιτεύχθηκε μέχρι σήμερα…”

Η φράση αυτή περιγράφει και σήμερα την κατάσταση μετά από 35 χρόνια ατελείωτων υποσχέσεων από κυβερνήσεις και Υπουργούς που σαν αποτέλεσμα είχαν να μας φέρουν στο σημείο να αναπολούμε τα μαγευτικά ταξίδια με το «ΑΙΓΕΥΣ» το οποίο τότε έκανε το ταξίδι Κύμη – Λήμνο σε μόλις έξι ώρες (καθόλου άσχημα σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα, αν σκεφτεί κανείς ότι το σύνολο του ταξιδιού – θαλάσσιου και χερσαίου – δεν ξεπερνούσε τις 8,5 ώρες για Αθήνα και τις 9,5 για Θεσσαλονίκη).

Όμως ο χρόνος για νέες υποσχέσεις και αστεία έχει προ πολλού τελειώσει και είναι η ώρα να γεννηθεί κάτι καινούργιο στη θέση της σημερινής πραγματικότητας που ταλαιπωρεί το νησί με το πρόβλημα να γίνεται εντονότερο χρόνο με το χρόνο. Δεν θα είναι εύκολο γιατί όπως σε κάθε γέννα ο πόνος είναι μεγάλος, έτσι και στο θέμα αυτό θα χρειαστεί να αλλάξουν λανθασμένες νοοτροπίες δεκαετιών αλλά και να αντιμετωπισθεί η αντικειμενικά δύσκολη οικονομική συγκυρία. Όμως αυτή η πρόταση – μελέτη του πατέρα μου, αν πέσει στα κατάλληλα χέρια, είναι μια πολύ καλή βάση για να γεννηθεί κάτι καλό που θα δώσει μια μόνιμη λύση στο πρόβλημα που ταλανίζει χρόνια το νησί μας.

Μια από τις αιτίες που η χώρα μας βρίσκεται διαχρονικά πίσω σε σχέση με άλλα κράτη παρότι έχει και τις δυνατότητες και το δυναμικό να τις αξιοποιήσει, είναι το γεγονός ότι όλα ή τουλάχιστον τα περισσότερα γίνονται στο πόδι χωρίς σχέδιο και κυρίως χωρίς τους κατάλληλα καταρτισμένους ανθρώπους στις κατάλληλες θέσεις.

Κάπως έτσι σήμερα οι εταιρείες που γενικώς δραστηριοποιούνται στην ακτοπλοΐα, πάντα με βάση τα οικονομικά στοιχεία που ανακοινώνουν, μοιάζουν να οδεύουν ξεκάθαρα σε μη ασφαλή νερά. Διαβάζοντας sites σχετικά με την ναυτιλία εύκολα μπορεί κανείς να βρει πληροφορίες για την κατάσταση που επικρατεί.

Από το καλοκαίρι του 2008, το τελευταίο δηλαδή καλοκαίρι πριν το ξέσπασμα της κρίσης, οι μεγάλοι παίκτες της ελληνικής ακτοπλοΐας κλείνουν κάθε χρονιά με σημαντικές απώλειες, απώλειες που κάθε χρόνο είναι μεγαλύτερες από τον προηγούμενο. Το αποτέλεσμα είναι να έχουν συσσωρευτεί χρέη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ τα οποία σφίγγουν σιγά-σιγά τη θηλιά γύρω από τον λαιμό των ναυτιλιακών εταιρειών.

Το σκηνικό είναι τραγικό και δυστυχώς δεν φαίνεται φως στο τούνελ καθώς οι συζητήσεις των εταιρειών με τα Υπουργεία Ναυτιλίας και Οικονομικών όπου τέθηκαν στο τραπέζι αιτήματα όπως π.χ. η μείωση του ΦΠΑ και η επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών δεν μπορούν να εφαρμοσθούν λόγω των αντιρρήσεων της τρόικας.

Για όλα τα παραπάνω βέβαια, αν το πρόβλημα ήταν η τρόικα, τα μνημόνια και η οικονομική κρίση τότε η λύση θα ήταν πολύ εύκολη. Θα διώχναμε τους κακούς, θα καταργούσαμε τα μνημόνια και η ακτοπολο’ί’α θα τραβούσε ξανά προς τη δόξα. Δυστυχώς όμως τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά, γιατί όταν στις αρχές της νέας χιλιετίας οι μεγάλοι ακτοπλόοι αποφάσισαν να εκσυγχρονίσουν τον στόλο τους, το έκαναν χωρίς σχεδίο και χωρίς να έχουν συγκροτήσει την κατάλληλη ομάδα με το αντίστοιχο επιστημονικό προσωπικό. Προσωπικό το οποίο θα αποτελείτο από αθρώπους με πρακτική και κυρίως επιστημονική κατάρτιση σε ξεχωριστούς κλάδους ναυπήγησης τέτοιου τύπου πλοίων,η τεχνολογική εξέλιξη των οποίων σε σχέση με τα παλαιού τύπου μπορεί να παραλληλιστεί  με το ταξίδι του ανθρώπου στο φεγγάρι.

Αντ’ αυτού, εφαρμόζοντας για μια ακόμη φορά τη ελληνική λογική του «one man show» έφτιαξαν ομάδες παρακολούθησης του έργου κατασκευής αποτελούμενες από πρώην πρώτους μηχανικούς και καπετάνιους οι οποίοι μπορεί να είχαν μεν πολλά χρόνια πρακτικής εμπειρίας και χιλιάδες πλεύσιμες αλλά με όλο το σεβασμό στη δουλειά τους και τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν καθημερινά για να δέσουν στα πιο απομακρυσμένα και επικίνδυνα λιμάνια, αυτή τους η εμπειρία είχε να κάνει με πλοία μιας άλλης εποχής που καμμία σχέση δεν έχουν με τα νέας γενιάς και σίγουρα μπορεί να είναι οι καλύτεροι στο να τα πηγαίνουν όχι όμως και στο να τα κατασκευάζουν. Έκαστος στο είδος του…

Αποτέλεσμα αυτής της λογικής ήταν να κατασκευαστούν μεταξύ άλλων ταχύπλοα σκάφη, όπως αυτά που προσέγγιζαν πριν μια δεκαετία περίπου το λιμάνι της Μύρινας, τα οποία εξοπλίστηκαν με μηχανές αεροπλάνου GasTurbine ώστε να πιάνουν ταχύτητες μέχρι και 42 ναυτικών μιλίων. Δεν υπάρχει βέβαια τίποτα κακό ούτε με αυτού του τύπου τις μηχανές ούτε φυσικά με την ταχύτητα. Ποιά μελέτη όμως ήταν αυτή που είχε ως τελικό συμπέρασμα πως στο Αιγαίο που είναι από τις πιό δύσκολες θάλασσες παγκοσμίως θα μπορούσαν τα ταχύπλοα αυτά να πιάνουν συχνά αυτή την ταχύτητα αλλά κυρίως ότι τα πλοία αυτά δεν θα “έμπαιναν μέσα” από θέμα καυσίμων για να φτάσουν αυτή την ταχύτητα όταν είναι γνωστό από το 1ο κιόλας έτος στο πανεπιστήμιο ότι από ένα σημείο και μετά κάθε ναυτικό μίλι που προστίθεται στην ταχύτητα αντιστοιχεί σε εκθετική αύξηση του καυσίμου που χρειάζεται. Σε απλά ελληνικά για το ταξίδι Πειραιάς – Λήμνος – Πειραιά ξοδεύονταν περίπου 10 τόνοι gasoil σε σχέση με τους 2 τόνους gasoil που χρειαζόταν για την πτήση Αθήνα – Λήμνο – Αθήνα το αεροπλάνο. Γι’ αυτό και όσο κι αν ψάξαμε στα site των ναυτιλιακών εταιρειών, τα σκάφη αυτά δεν είναι δρομολογημένα πλέον για κανένα προορισμό, ούτε καν για τις πολύ πιο κοντινές και πιο κοσμοπολίτικες από την ταπεινή Λήμνο, Κυκλάδες.

Το μόνο ωραίο που είχαν τα πλοία αυτά όταν άρχισαν να καταφθάνουν με δόξες και τιμές στο λιμάνι του Πειραιά ήταν τα φαντεζί χρώματα με τα οποία ήταν βαμμένα, η αλλαγή των οποίων χρωμάτων (ίσως προσδοκώντας στο να αλλάξει το γούρι…) δεν βελτίωσε την κατάσταση όπως πολύ εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κάποιος που επισκέπτεται το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας.

Έχοντας λοιπόν την πικρή αυτή εμπειρία την οποία τώρα πληρώνουν οι κάτοικοι των ακριτικών νησιών όπως η Λήμνος μας με τη επανατοποθέτηση στα δρομολόγια των παλαιού τύπου πλοίων όπως πχ ο Ταξιάρχης ηλικίας 37 ετών, οι κινήσεις θα πρέπει πλέον να είναι συντονισμένες και στοχευμένες. Η όποια προσπάθεια γίνει θα πρέπει να ξεκινήσει με μια συνάντηση όλων των κοινωνικών και παραγωγικών τάξεων του νησιού ώστε να αποτυπωθούν οι πραγματικές ανάγκες καθώς και οι στόχοι (κοινωνικοί, εμπορικοί, τουριστικοί) μιας τέτοιας κίνησης. Στη συνέχεια θα πρέπει να συγκροτηθεί ομάδα ειδικών σε διάφορους τομείς της ναυτιλίας και ειδικότερα της ακτοπλοΐας η οποία θα εκπονήσει μια οικονομικοτεχνική μελέτη η οποία θα λάβει υπ’ όψιν της όλα τα σημερινά δεδομένα τεχνικά στην αρχή και οικονομικά στην συνέχεια ώστε να παρουσιάσει μια βιώσιμη λύση με την οποία μπορεί κατόπιν να επισκεφτεί τον υπουργό ή κάποιον ιδιώτη ή ακόμα καλύτερα τις ίδιες τις παραγωγικές τάξεις του νησιού.

Πολλά από τα στοιχεία που θα χρειαστούν μπορεί πολύ εύκολα κάποιος να τα βρει στην πρόταση – μελέτη του πατέρα μου η οποία έχει εκπονηθεί πίσω στο 2002 και η οποία έρχεται ξανά στο προσκήνιο μέσα από τις ενέργειες της νέας γενιάς και των «Λημνιών εν Δράσει». Η κληρονομιά που μας άφησε ο πατέρας μου είναι μεγάλη και ήρθε η ώρα να πέσει στα κατάλληλα χέρια ώστε να βοηθήσει στη λύση του πολύ σοβαρού προβλήματος των συγκοινωνιών και να δικαιώσει τους αγώνες των Λημνιών όπου κι αν αυτοί βρίσκονται.

Γ. Χ. Μουρλάς

Ακολουθεί συνημμένα σε μορφή pdf ολόκληρη η μελέτη του Χρήστου Μουρλά

ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ-ΜΕΛΕΤΗ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων